Trenerze, otwórz się na wodę!

Woda daje ogromne możliwości i wzbogaca trening. Trening personalny w wodzie umożliwia rozszerzenie zakresu usług o indywidualne zajęcia ruchowe dla osób w różnym wieku, pragnących schudnąć i podnieść swoją sprawność fizyczną na wyższy poziom. Woda to szansa nie tylko dla klientów. To twoja szansa.

 

Od początku lat siedemdziesiątych w krajach zachodnich gwałtownie wzrosła liczba osób sportowo aktywnych. Stało się to dzięki zintegrowanym działaniom elit politycznych, pedagogicznych, intelektualnych, medycznych i sportowych, które w sposób racjonalny i propagandowo-efektywny uzasadniały sens promocji zdrowia i aktywności fizycznej. Akcja ta szła w parze z poczynaniami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego i walki ze szkodliwymi nałogami społeczeństwa, takimi jak nadużywanie alkoholu, narkomania, nikotynizm itp. W wyniku tych działań, a także na skutek podniesienia się ogólnego poziomu i zmiany stylu życia, aktywność fizyczna społeczeństw zachodnich wzrosła wielokrotnie. Ostatnimi czasy permanentnie dokonuje się zmian myślenia o problemie zdrowia jako stanie braku choroby. Coraz powszechniej nie stawia się pytań o przyczyny chorób, lecz zastanawia się nad tym, co może przyczynić się do zachowania zdrowia. Tym samym szczególnego znaczenia nabiera problem wykorzystania wszelkiego rodzaju form aktywności fizycznej w kreacji zdrowia. Zdecydowanie inne formy ruchu preferowane są przez mężczyzn, inne przez kobiety. Ci pierwsi skłaniają się w kierunku sportów kształcących siłę i sprawność, kobiety zaś wybierają formy aktywności fizycznej kształtujące estetyczny wygląd zewnętrzny. Obecnie misją profesjonalnych ośrodków rekreacyjnych oraz klubów fitness staje się dbałość o stan zdrowia ćwiczących poprzez tworzenie i oferowanie programów zróżnicowanych i dostosowanych do indywidualnych potrzeb potencjalnych klientów. Tutaj ogromnego znaczenia nabrała funkcja trenera personalnego. Coraz więcej profesjonalnych klubów fitness, mając na uwadze podniesienie na wyższy poziom zakresu usług, zatrudnia trenera indywidualnego, który zajmuje się opracowywaniem i kontrolą planów treningowych dostosowanych ściśle do zdrowia klienta i celu, jaki chce on osiągnąć, np. utrata masy ciała poprzez odpowiednio zaprogramowany wysiłek oraz dostosowaną dietę. Badania wykazują, że zatrudnienie w klubach fitness trenerów indywidualnych wiąże się z 50-proc. zwiększeniem dochodów.
W nurcie rosnącego na całym świecie zainteresowania różnymi formami realizowanymi w środowisku wodnym, wpływającymi na wzmocnienie i uelastycznienie mięśni, wysmuklenie sylwetki, poprawę krążenia i oddychania, powstała potrzeba szukania bardziej zindywidualizowanych rozwiązań, jakie do tej pory oferowane były wyłącznie na sali.

Poszerzenie kompetencji

Przeniesienie ruchu do środowiska wodnego, a także efektywniejsze wykorzystywanie właściwości fizycznych wody, dało początek funkcji Aqua Trenera Personalnego i umożliwiło zbliżenie się do wizji treningu idealnego. Trening personalny w wodzie umożliwia rozszerzenie zakresu usług o indywidualne zajęcia ruchowe oraz monitorowanie efektów rzeczywistych wynikających z zaprogramowanego i systematycznie realizowanego obciążenia wysiłkiem fizycznym w wodzie osób w różnym wieku, pragnących schudnąć i podnieść swoją sprawność fizyczną na wyższy poziom. Indywidualny charakter ćwiczeń pozwala kształtować i rozwijać sylwetkę w zależności od potrzeb (odchudzanie, poprawa wydolności fizycznej, budowanie siły i masy mięśniowej, usprawnienie rehabilitacyjne itp.), z uwzględnieniem stanu zdrowia. Zatrudnienie Aqua Trenera Personalnego, który potrafi zastosować obciążenia fizyczne w różnych środowiskach, należy traktować jako nowość na rynku usług rekreacyjnych w Polsce. Jednak jego działania, w miarę upływu czasu, będą miały istotny wpływ na zakres i jakość oferty, a co za tym idzie ‒ także na wysokość dochodów.

Abecadło Aqua Trenera

Aqua Trener Personalny to certyfikowany i wykwalifikowany specjalista, który programuje indywidualne plany ćwiczeń w środowisku wodnym dla konkretnych potrzeb i wymagań klienta. Powinien ponadto wykazać się znajomością właściwości środowiska wodnego i rozumieć różnice pomiędzy ćwiczeniami na sali i w wodzie, a także posiadać wiedzę teoretyczną i praktyczną z zakresu różnych modułów aqua fitnessu. Aqua Personal Trainer powinien być nastawiony na realizację zadań, osiąganie celów, a także nabycie przez jednostkę lub grupę nowych umiejętności ruchowych w wodzie i utrwalenie wcześniej poznanych elementów. Powinien wykazać się podstawami z zakresu wiedzy psychologicznej, socjologicznej, pedagogicznej, by jak najlepiej rozumieć zachowania, motywy i cele, do których dążą ćwiczący. Ponadto niezbędna jest tutaj wiedza z zakresu anatomii. Trener musi potrafić wyjaśnić zakres oddziaływania wybranych ćwiczeń na poszczególne partie mięśniowe oraz wskazać przynoszone przez nie korzyści. Ponadto, by odpowiednio zaplanować i dostosować wysiłek do indywidualnych możliwości ćwiczących, prowadzący powinien również posiadać wiedzę z zakresu fizjologii wysiłku. Nie możemy jednak zapominać o cechach osobowościowych trenera. Jako najważniejszą z nich wskazać się powinno umiejętne podejście do klienta. Niestety, w praktyce zauważyć można, że prowadzący zajęcia bardzo często zapominają o przywitaniu się klientem, przedstawieniu swojej osoby, nie mówiąc już o sprawdzeniu stanu zdrowia uczestników zajęć. Dlatego Aqua Trener Personalny powinien wykazać się zdolnościami interpersonalnymi, umiejętnością pracy z ludźmi, wyrozumiałością, cierpliwością czy wreszcie empatią. Ponadto, zgodnie z sentencją „kto nie idzie do przodu, ten się cofa”, powinien być nastawiony na samorozwój i wykazywać się chęcią podnoszenia kwalifikacji, a zatem brać udział w organizowanych kursach, szkoleniach, warsztatach. Powinien także posiadać umiejętność motywowania i egzekwowania. Aqua Trener Personalny powinien być dla swoich podopiecznych wzorem do naśladowania, dlatego właśnie tak ważne są jego sprawność fizyczna, umiejętności pływackie, technika wykonywanych ćwiczeń, słuch muzyczny.

Praca z klientem

Przed przystąpieniem do pracy z klientem Aqua Trener Personalny zobowiązany jest do opracowania racjonalnego indywidualnego programu treningowego, który powinien obejmować wiele czynności związanych z ustaleniem potrzeb, celów i sposobu ich realizacji. Aqua Trener Personalny powinien w pierwszej kolejności przeprowadzać wywiad sportowo-lekarski, który miałby na celu ustalenie poziomu sprawności fizycznej klienta, jego profilu zdrowotnego i ewentualnych przeciwwskazań do ćwiczeń fizycznych w wodzie. W indywidualnej rozmowie powinien analizować dotychczasowy tryb życia i wspólnie z zainteresowanym wyznaczyć dalsze cele treningu zdrowotnego. W następnej kolejności winien przeprowadzić badania diagnostyczne, które posłużą do opracowania indywidualnego planu treningowego. Wyniki uzyskane z powtórnie przeprowadzonych badań powinny służyć do porównania z wynikami kontrolnymi ‒ w celu określenia efektów z podjętego treningu.

Program badań diagnostycznych powinien obejmować:

  1. Ocenę budowy ciała;
  2. Ocenę wydolności fizycznej (tlenowej i beztlenowej);
  3. Cechy motoryczno-biomechaniczne;
  4. Ocenę stanu zdrowia.

Zadaniem Aqua Trenera Personalnego jest sprawowanie nadzoru merytorycznego nad realizacją indywidualnego planu treningowego klienta. Powinien stosować specyficzny instruktaż, polegający na większym zaangażowaniu osobistym w kontakt z klientem, dobieranie odpowiednich dla niego metod, dokładne objaśnianie ćwiczeń oraz nadzorowanie realizacji zadań treningowych. Kompetencje trenera osobistego realizującego zadania w wodzie są bardzo szerokie, idzie za tym duża odpowiedzialność za realizację programu treningu indywidualnego. Należy jednak pamiętać, że włożony wysiłek z całą pewnością zaprocentuje m.in. zadowoleniem klientów.

Efektywność

Wiele pisaliśmy już o właściwościach fizycznych środowiska wodnego i jego pozytywnym oddziaływaniu na ludzkie ciało. Podczas treningu w wodzie mamy do czynienia między innymi z kompleksowym kształtowaniem poszczególnych zdolności motorycznych. W zależności od celu treningu motorycznego i zastosowanego rodzaju ćwiczeń podnosimy na wyższy poziom takie zdolności motoryczne, jak: wytrzymałość, siła, szybkość, koordynacja ruchowa oraz gibkość. Warto wspomnieć, że opór występuje we wszystkich płaszczyznach ruchu i tym samym zwiększa koszty energetyczne pewnych rodzajów pracy. Trening w wodzie staje się bardziej efektywny niż na lądzie. Woda umożliwia ponadto naukę komunikacji neuromięśniowej, ćwiczenia podnoszą i kształtują poczucie ruchu poprzez permanentne ich powtarzanie i reakcję na ruch wykonywany w bardzo bezpiecznym środowisku. Warto zauważyć, że ciało ludzkie w wodzie waży około 90 proc. mniej niż na lądzie, a ćwiczenia w niej wykonywane nie powodują obciążenia stawów i są całkowicie bezpieczne, a zarazem skuteczne. Tym samym zdecydowanie zwiększa się grupa klientów, z którymi można bezpiecznie pracować.

Pierwsze szkolenie

W świetle powyższych uwag i zaleceń istotnego znaczenia nabiera problem przygotowania kadry szkoleniowej do prowadzenia tego typu zajęć. Powinna być ona wyposażona w niezbędną wiedzę teoretyczną i praktyczną. W Polsce wciąż niewielu trenerów do pracy z klientem włącza zajęcia w środowisku wodnym, ograniczając w ten sposób różnorodność i efektywność planu treningowego, a także grono swoich podopiecznych. Na świecie stale opracowywane są nowe programy treningowe. W wodzie wykorzystuje się rowery, rury, batuty, worki bokserskie, maszyny eliptyczne, bieżnie, wodne siłownie, a także systemy podwieszane. Woda daje ogromne możliwości i wzbogaca trening, a permanentne doszkalanie w zakresie indywidualnego wykorzystania różnych form aktywności fizycznej oraz oceny skutków z tego wynikających to podstawowe zadanie każdego trenera. Wprowadzenie treningu w wodzie w zakres oferowanych usług nie jest z pewnością łatwym przedsięwzięciem. Barierę może stanowić brak odpowiednich basenów, przyborów i sprzętu, przeszkolonej kadry instruktorskiej oraz opracowań metodycznych z zakresu prowadzenia tego typu zajęć. W tym roku rusza pierwszy w Polsce program szkoleniowy z zakresu Aqua Trener Personalny. Trenerzy będą mogli w jego ramach zapoznać się między innymi z zasadami treningu indywidualnego w wodzie, formami i metodami szkolenia w warunkach środowiska wodnego, pomiarem i oceną poziomu adaptacji do wysiłku fizycznego w środowisku wodnym oraz poznać niekonwencjonalne formy podnoszące na wyższy poziom zdolności funkcjonalne i motoryczne ćwiczących (Aqua Swim Cross, Aqua Tabata, AcquaPole® Boxing Bag, Aqua Boot Camp itp.). Warto otworzyć się na możliwości, jakie daje woda.

Fot. shutterstock